chyba najmocniej w tej dziedzinie utkwił mi obraz chleba z pastą do butów
Bukowski w I powraca wiatr... pisze:
Trudno zadziwić rosyjskiego człowieka pijaństwem - od niepamiętnych czasów wóda lała się na Rusi strumieniami i żyć bez tego nie mogli. Ale to, co dzieje się obecnie, to już nie jest nawet pijaństwo, tylko jakiś masowy alkoholizm. Wódka drożeje i rzeczą normalną stało się spożywanie taniej wody kolońskiej, denaturatu, różnych toników i wód kwiatowych. Co więcej: wszyscy stali się specami w dziedzinie chemii i nie tylko znajdują sposoby, jak z każdego niemal produktu pędzić bimber, ale też potrafią przez łączenie różnych odczynników, mieszanie, bełtanie albo podgrzewanie wydestylować spirytus z płynu hamulcowego, kleju, politury, kropli żołądkowych, proszku do zębów itp. Opowiadano mi nawet, że żołnierze na Dalekim Wschodzie wynaleźli sposób na odurzanie się pastą do butów: smarują nią chleb i wystawiają na słońce. Gdy chleb nasiąknie, wówczas pastę zdrapują, a chleb zjadają. Co za ciecz wyciągana jest w ten sposób z pasty - trudno pojąć. Wiadomo tylko, że upijają się tym chlebem.
Alkoholizm rozprzestrzenia się w postępie geometrycznym i państwo słusznie upatruje w nim zagrożenie: straty ekonomiczne powodowane przezeń są niewyobrażalne. Dla alkoholików wybudowano tysiące rezerwatów, gdzie rygor dorównuje niemal łagrowemu - przymusowa praca, karanie głodem i inne atrybuty "wychowania" - no i przymusowe leczenie. Naturalnie w tych "zakładach leczniczo-zapobiegawczych" podstawowe zajęcie polega na zdobywaniu alkoholu - przez przekupywanie ochrony i na drodze chemicznej. W istocie chyba tylko z cegły nie da się wycisnąć samogonu.
Wszystko to blednie jednak w porównaniu z pijaństwem łagrowym. Dwa tysiące istnień ludzkich, stłoczonych za drutami kolczastymi na skrawku ziemi o powierzchni pół kilometra kwadratowego, pragnie się uwalić. Jasna sprawa - lakier, politurę, farbę kradnie się z magazynów na potęgę. Ale to jest luksus. Piją aceton. Chorują później, ale piją. Piją nie rozcieńczoną farbę, połykają najróżniejsze pigułki.
- Dla nas wódka czy cekaem - żadna różnica. Żeby tylko z nóg waliło.